He aha te tikanga o te moemoea mō ngā ātaka?
Ko te moemoea mō ngā ātaka he tohu i te nuinga o te wā i te mana whakahaere, te tūroro, me te rapu i te pono, i ngā kōrero huna rānei. Ka whakaata pea i ō tātou mataku e pā ana ki te noho whaiaro, te ngākau mō te whakatau, engari anō hoki te hiahia mō te haumarutanga, te tiaki rānei. Ko ngā ātaka i roto i te moemoea ka tohu i ngā mana o waho e pā ana ki ō tātou oranga, ahakoa pai (āwhina, tiaki) ahakoa kino (pēhanga, tūroro). Kei te horopaki o te moemoea me ngā kare ā-roto i haere tahi i a ia te nuinga o te whakamāoritanga.
Ngā Āhuatanga Pai o te Moemoea
- Tautoko me te tiaki: Mena ka āwhina ngā ātaka i a tātou, ka tiaki rānei i a tātou, ka tohu pea te moemoea i te tautoko ka puta i roto i tētahi āhuatanga uaua, i te ngākau haumaru rānei.
- Whakaoti raruraru: Ko te tūtakitanga ki ngā ātaka e whakaatu ana i ngā kōrero nui, ka tohu pea i te kitenga i te kī mō te whakaoti i ngā raruraru e ngau kino ana i a tātou.
- Raupapa me te ako: Ka tohu ngā ātaka i ngā hanganga me ngā tikanga, nō reira ka tohu pea te moemoea mō rātou i te hiahia kia kaha ake te raupapa, te ako rānei i roto i te ao.
- Te whai i te pono: Ka whakaata pea te moemoea i tō tātou kaha o roto ki te rapu i te pono mō tētahi āhuatanga, mō tētahi tangata rānei.
Ngā Āhuatanga Kino o te Moemoea
- Te ngākau tūroro me te ngaronga o te noho whaiaro: Mena ka whai ngā ātaka i a tātou, ka uiuia rānei i a tātou, ka tohu pea i te mataku ki te whakatau, te ngaronga o te mana whakahaere i tō tātou ake ao, i te ngākau rānei kei te tirotirohia.
- Kore whakapono me te wairangi: Ka whakaata pea te moemoea i ō tātou mataku e pā ana ki ngā whakaaro huna a ētahi atu tangata, i te kore whakapono whānui rānei ki te taiao.
- Te ngākau mōrearea: Mena ka kino, ka pukuriri rānei ngā ātaka i roto i te moemoea, ka tohu pea i tētahi mōrearea tūturu, i tētahi tautohetohe rānei i te ao tūturu.
- Whakamana me ngā here: Ka tohu pea ngā ātaka i ngā pēhanga o waho, ngā tikanga me ū tātou, i ngā here rānei e rongo ana tātou.
He mea nui te Horopaki o te Moemoea
Ko te whakamāoritanga tika o te moemoea mō ngā ātaka he maha tonu te wā e hiahia ana kia whai whakaaro ki ngā taipitopito me ngā kare ā-roto i haere tahi i te whakakitenga. E toru ngā rerekētanga e whai ake nei hei āwhina i te māramatanga ake o tōna karere:
- He moemoea mō te whaiwhaihia e ngā ātaka: Ka tohu pea i te ngākau mō te whakatau, te tūroro i roto i te ao tūturu, i te mataku rānei kei kitea tētahi mea ngaro. Tērā pea kei te rongo koe kei te mātaki tētahi i ō mahi, kei te takahi rānei i tō noho whaiaro.
- He moemoea mō te noho hei ātaka: E tohu ana kei a koe te hiahia nui ki te whakahaere i ngā āhuatanga, ki te rapu i te pono, ki te tiaki rānei i tētahi/tetahi mea. Ka tohu pea hoki kei te rongo koe i te kawenga mō te whakaoti raruraru, kei a koe rānei te ngākau mō tētahi kaupapa.
- He moemoea mō te mahi tahi me ngā ātaka: He maha tonu te wā ka tohu tēnei kei te reri koe ki te tū atu ki ngā āhuatanga uaua, ki te rapu tautoko i roto i te whakaoti raruraru, ki te whakaae rānei ki ētahi tikanga me ngā hanganga. Ka tohu pea hoki kei te rongo koe he wāhanga koe o tētahi mahere nui ake, o tētahi whakahaere rānei.
Whakarāpopototanga me te Whakaaroaro
He uaua, he maha hoki ngā taha o te moemoea mō ngā ātaka, e whakaata ana i te whānuitanga o ngā kare ā-roto tangata mai i te mataku ki te mana whakahaere ki te ngākau haumaru me te rapu i te pono. Kia tino mārama ai ki tōna karere, he mea nui kia whai whakaaro ki ngā hononga whaiaro ki te ahua o te ātaka, te horopaki o te moemoea, me ngā kare ā-roto i haere tahi i a koe i te wā i moemoea ai koe. I āwhina ngā ātaka, i kūpapa rānei, i mōrearea rānei? Mā ngā whakautu ki ēnei pātai koe e āwhina ki te wetewete he aha ngā āhuatanga o tō ao e hiahia ana kia aro atu, ahakoa i runga i te noho whaiaro, te ngākau haumaru, te whai rānei i ngā meka huna.